Κάποιους τους ενθουσιάζουν και παίζουν μόνο αυτά, κάποιοι άλλοι τα μισούν. Οι ιστορίες παικτών από τις εμπειρίες τους σε αυτά ακούγονται από αστείες μέχρι… ανησυχητικές. Τα “τραμπουκο-δωμάτια” έχουν μπει εδώ και χρόνια στο τοπίο των escape rooms. Το έχουν θολώσει, ή έδωσαν νέα διάσταση στο horror;
Το επόμενο βήμα μετά το atmospheric horror
Τα escape rooms ξεκίνησαν ως καθαρά γριφοκεντρικές εμπειρίες. Κλειδαριές, γρίφοι λογικής, παρατηρητικότητας και ομαδικότητας. Σταδιακά όμως ο κλάδος εξελίχθηκε. Η θεματολογία έγινε πιο κινηματογραφική, τα σκηνικά πιο εντυπωσιακά, η όλη εμπειρία πιο immersive και κάπου εκεί μπήκε δυναμικά το horror. Ο ψυχολογικός τρόμος, οι ηθοποιοί και τα jump scares ανέβασαν την ένταση και τη συνολική εμπειρία του παιχνιδιού. Για αρκετούς δημιουργούς, το επόμενο φυσικό βήμα ήταν να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η αίσθηση “κινδύνου”. Έτσι εμφανίστηκε η σωματική επαφή ως στοιχείο που υποσχόταν μεγαλύτερο immersion και πιο…ακραία εμπειρία. Ήταν πράγματι αναπόφευκτη εξέλιξη ή μια συνειδητή υπερβολή για να ξεχωρίσει κανείς στην αγορά;
Τι σημαίνει στην πράξη “σωματική επαφή”
Ο όρος δεν είναι μεταφορικός. Μιλάμε για σπρωξίματα, τραβήγματα, αρπαγές με δύναμη, δέσιμο παικτών, ελαφριά χτυπήματα ή σκίσιμο ρούχων στο πλαίσιο του σεναρίου. Σε ακραίες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί ακόμη και βουτήγματα κεφαλιού σε βαρέλια με νερό. Πρόκειται για εμπειρίες που μετακινούν τον παίκτη από τον ρόλο του θεατή στον ρόλο του συμμετέχοντα υπό ψυχολογική πίεση. Σημαντικό στοιχείο είναι βέβαια ότι, όταν λειτουργούν σωστά, βασίζονται σε πλήρη συναίνεση του παίκτη πριν την έναρξη. Η συγκατάθεση και η ενημέρωση πρέπει να αποτελούν προϋπόθεση και όχι λεπτομέρεια.
Διαβάστε ακόμα: Παλιά vs νέα escape rooms: τι άλλαξε τα τελευταία 12 χρόνια; Οδεύοντας προς την 4η γενιά
Γιατί κάποιοι το αποζητούν
Τι προσφέρει όμως αυτή η ένταση; Για ορισμένους παίκτες η απάντηση είναι απλή: Αδρεναλίνη. Η αίσθηση ότι δοκιμάζονται σε δύσκολες συνθήκες και τα καταφέρνουν. Μια εμπειρία που θυμίζει survival horror βιντεοπαιχνίδι. Υπάρχουν μάλιστα παίκτες που στέλνουν email σε εταιρείες ζητώντας να μην τους “λυπηθούν καθόλου”, ακόμη και σε εταιρείες που δεν προσφέρουν καμία απολύτως μορφή σωματικής επαφής, ούτε καν απλά αγγίγματα. Κάποιοι αναζητούν να βρουν τα όριά τους, άλλοι ίσως απλώς θέλουν να πουν ότι το έζησαν και “επιβίωσαν”. Όσο για τα ψυχολογικά κίνητρα, αυτά καλύτερα να τα αφήσουμε στους ειδικούς (αν και λίγη αυτογνωσία ποτέ δεν έβλαψε κανέναν).
Είναι όντως escape rooms;
Εδώ τίθεται ένα βασικό ερώτημα: Παραμένουν escape rooms ή horror houses που βρήκαν χώρο να ενσωματωθούν σε έναν ήδη δημοφιλή κλάδο; Horror Houses υπάρχουν παντού στον κόσμο και προσφέρουν αντίστοιχες εμπειρίες, από την Γερμανία και την Ισπανία, μέχρι τις Η.Π.Α., ωστόσο ποτέ δεν χαρακτηρίστηκαν δωμάτια απόδρασης. Υπήρχαν μάλιστα, πριν την έλευση των escape rooms.
Προσωπικά, δύσκολα τα κατατάσσω στην ίδια κατηγορία με τα escape rooms, αλλά ίσως ευθύνεται το ότι έζησα τα escape rooms από την αυγή τους (αν υπάρχει όρος “escape boomer”, μάλλον είμαι αυτό). Πρόκειται για έντονες, διαδραστικές εμπειρίες αδρεναλίνης και επιβίωσης. Το ότι περιλαμβάνουν μερικούς γρίφους δεν αρκεί για να τα ορίσει ως escape rooms, με την παραδοσιακή έννοια. Ίσως να χρειάζονται μια δική τους, ξεκάθαρη κατηγορία, ώστε ο παίκτης να γνωρίζει ακριβώς τι επιλέγει.
Πώς αλλάζουν το τοπίο του horror
Στην Αθήνα, τα escape rooms έχουν ήδη έντονη παρουσία στο horror genre. Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στον ψυχολογικό τρόμο και στη σωματική επαφή. Τα λεγόμενα “τραμπουκοδωμάτια” μετατοπίζουν το κέντρο βάρους από την ατμόσφαιρα στη φυσική επιβολή. Αυτό μπορεί να δημιουργεί σύγχυση στο ευρύ κοινό. Υπάρχουν άνθρωποι που αποφεύγουν συνολικά τα escape rooms επειδή θεωρούν ότι περιλαμβάνουν βία, αγνοώντας ότι υπάρχουν δεκάδες καθαρά γριφοκεντρικά δωμάτια χωρίς καν ηθοποιούς. Ακόμη και ξένοι escapers που βίωσαν τέτοιες ακραίες εμπειρίες στην Αθήνα τα προηγούμενα χρόνια έφυγαν προβληματισμένοι, αναρωτώμενοι αν αυτή θα είναι η μελλοντική ταυτότητα της ελληνικής σκηνής.
Κινδυνεύει ο κλάδος;
Ρεαλιστικά, μάλλον όχι. Οι εμπειρίες με σωματική επαφή, όσο δημοφιλείς κι αν είναι απευθύνονται σε πολύ συγκεκριμένο κοινό. Δεν αντικαθιστούν τη βασική αγορά των escape rooms, η οποία συνεχίζει να βασίζεται στη λογική, τη συνεργασία και την ατμόσφαιρα. Δύσκολα θα καλύψει το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας, αφού πρόκειται μάλλον για niche πρόταση, όσο εντυπωσιακή και αν φαίνεται στα social media.
Η θέση τους στην κοινότητα
Σε μια ώριμη κοινότητα υπάρχει χώρος για διαφορετικά είδη εμπειριών, ακόμα και αμφιλογόμενων. Η προϋπόθεση όμως είναι ξεκάθαρη: Σαφής περιγραφή, απόλυτη διαφάνεια, πλήρης συναίνεση και συμφωνία πριν από την έναρξη, ακόμα κι από το στάδιο της κράτησης. Ο παίκτης πρέπει να γνωρίζει τι θα ζήσει και να έχει τη δυνατότητα να διακόψει οποιαδήποτε στιγμή. Πάνω από όλα, η ασφάλεια και ο σεβασμός των ορίων. Η ένταση μπορεί να είναι επιλογή του καθένα, η ασφάλεια όμως δεν είναι ποτέ προαιρετική.
