Η αφήγηση είναι ο πυρήνας κάθε καλής εμπειρίας ψυχαγωγίας. Από τα βιβλία και τις ταινίες μέχρι τα video games και τα escape rooms, αυτό που πραγματικά μας καθηλώνει είναι η ιστορία που ζούμε. Τόσο οι δημιουργοί ψηφιακών κόσμων όσο και οι σχεδιαστές δωματίων απόδρασης επενδύουν ολοένα και περισσότερο στο να μας βάλουν μέσα σε συναρπαστικές αφηγήσεις, όπου εμείς δεν είμαστε απλοί θεατές αλλά ενεργοί πρωταγωνιστές.
Το storytelling στα video games
Τα video games τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί σε ολοκληρωμένα αφηγηματικά έργα. Δεν είναι τυχαίο ότι τίτλοι όπως το The Last of Us ή το Red Dead Redemption 2 θεωρούνται κορυφαία παραδείγματα της τέχνης της αφήγησης. Οι παίκτες δε βιώνουν απλώς μια σειρά από αποστολές και levels. Ζουν τις επιλογές τους, δένονται με τους χαρακτήρες και νοιάζονται για αυτούς.
Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα παιχνιδιών:
- Clair Obscur: Expedition 33 – ένα παιχνίδι με δυνατή, κινηματογραφική αφήγηση γύρω από την απώλεια και το πένθος, με σεναριακές ανατροπές και εξαιρετικό art direction.
- Life is Strange – με έντονα συναισθηματική αφήγηση, όπου οι αποφάσεις διαμορφώνουν την ίδια την ιστορία.
- Ghost of Tsushima – ένα αφηγηματικό έπος για την τιμή, το καθήκον και τη θυσία, που δεν διαφέρει πολύ από μια κινηματογραφική εμπειρία.
- The Last of Us Part 1 & Part 2 – μια τραγική ιστορία για την απώλεια και την εκδίκηση, με αριστοτεχνική σκηνοθεσία και μαεστρική κινηματογράφηση.
Αυτά τα παιχνίδια αποδεικνύουν ότι το μέσο έχει ωριμάσει και πλέον προσφέρει ιστορίες που μπορούν να σταθούν δίπλα στις καλύτερες σειρές και ταινίες.
Storytelling στα Escape Rooms
Στα escape rooms η αφήγηση λειτουργεί διαφορετικά, αλλά με εξίσου δυναμικό τρόπο. Δεν παρακολουθείτε την ιστορία από απόσταση. Είστε μέσα σε αυτή. Τα σκηνικά, τα props, ο φωτισμός, η μουσική και τα ηχητικά εφέ συνεργάζονται για να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο, ζωντανό σύμπαν.
Στην Αθήνα υπάρχουν πολλά escape rooms που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στο storytelling. Μερικά παραδείγματα:
- “Anneliese” (Panic Button Escape Rooms) – Γερμανία, 1450. Ένα χωριό στον Μέλανα Δρυμό, ένας χαμένος αλχημιστής και ένα κορίτσι που εξαφανίστηκε μυστηριωδώς. Η ατμόσφαιρα και η πλοκή σας βάζουν σε μια σκοτεινή ιστορία που μοιάζει βγαλμένη από μύθους.
- “Το Βιβλιοπωλείον” (Paradox Project 2) – ένα σκηνικό που θυμίζει αληθινό βιβλιοπωλείο, ένας ιδιόρυθμος συγγενής, μια ιστορία που ξετυλίγεται σιγά σιγά και περιέχει ανατροπές, σε ένα παιχνίδι που διαρκεί σχεδόν 3,5 ώρες.
- “Chapel & Catacombs” (Lockhill) – μια ιστορία που μπλέκει αρχαίες θεότητες, θρησκευτικές σέχτες και σκοτεινές κατακόμβες, κάνοντάς σας να νιώθετε ότι ξετυλίγετε ένα σκοτεινό μυστικό που το χωριό προσπαθεί να κρατήσει κρυφό.
- “God Slayer” (Room 54) – ένα escape room με πλούσιο lore που συνδυάζει με μαεστρία το dark fantasy και το role playing, σε μια ιστορία όπου οι επιλογές μας κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού μπορεί να έχουν όντως αντίκτυπο στην έκβαση της ιστορίας.
Το κοινό στοιχείο μεταξύ των δύο μέσων: Η εμπειρία του παίκτη
Είτε μιλάμε για video games είτε για escape rooms, το μυστικό της επιτυχίας βρίσκεται στο ίδιο σημείο: στην αίσθηση ότι η ιστορία αυτή, μάς αφορά προσωπικά. Ότι γινόμαστε μέρος της. Στα video games οι επιλογές μας κάποιες φορές διαμορφώνουν την πορεία, ακόμα και το τέλος της ιστορίας. Στα escape rooms, αν και στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι ιστορίες που ζούμε είναι γραμμικές και προδιαγεγραμμένες, έχουμε την αίσθηση ότι οι πράξεις μας καθορίζουν την εξέλιξη και την τελική έκβαση.
Αυτό το στοιχείο της αλληλεπίδρασης κάνει την αφήγηση πιο δυνατή από οποιαδήποτε ταινία. Δεν παρακολουθούμε απλώς μια ιστορία, αλλά τη ζούμε.
Η ανάγκη του ανθρώπου για ιστορίες υπάρχει απ’όταν ξεκίνησε να υπάρχει κι ο ίδιος. Είτε πρόκειται για μια ιστορία που λέγεται γύρω από τη φωτιά, είτε ένα παραμύθι που ακούει ένα παιδί για να κοιμηθεί, ή μια αλληλουχία εικόνων στην οθόνη μιας κινηματογραφικής αίθουσας, οι ιστορίες υπάρχουν γιατί μέσω αυτών κατανοούμε τον κόσμο και τον εαυτό μας. Μαθαίνουμε αξίες, εξερευνούμε συναισθήματα, συνδέουμε γεγονότα και ανθρώπους, και δημιουργούμε καινούργια νοήματα. Η φαντασία και το storytelling ήταν η πρώτη διέξοδος του ανθρώπου από μια πραγματικότητα που μπορεί να μοιάζει χαοτική.
Η τέχνη της αφήγησης συνεχώς εξελίσσεται και βρίσκει νέους δρόμους. Από τα πολύχρωμα τοπία του GTA VI που περιμένουμε, μέχρι τα σκοτεινά δωμάτια της Αθήνας που μας προκαλούν να λύσουμε γρίφους για να ξεδιπλωθεί μπροστά μας η ιστορία τους, η ανάγκη μας για καλές ιστορίες παραμένει ίδια. Και ίσως αυτή να είναι η πιο όμορφη αλήθεια, ειδικά όταν πρόκειται για τα escape rooms: είτε παίζουμε video games, είτε δωμάτια απόδρασης, αυτό που μένει τελικά είναι η εμπειρία μιας ιστορίας που ζήσαμε παρέα και γίναμε μέρος της.
